تبهای طولانیمدت و دورهای گروهی از علائم پزشکی هستند که میتوانند در اثر بیماریهای مختلف عفونی، التهابی، خودایمنی یا حتی بدخیمیها ایجاد شوند. منظور از تب طولانی معمولاً تبهایی است که بیش از ۱۰ تا ۱۴ روز ادامه پیدا میکنند، بدون اینکه علت واضحی برای آنها پیدا شود. تبهای دورهای نیز به تبهایی گفته میشود که بهصورت متناوب ظاهر میشوند؛ یعنی بیمار چند روز یا چند هفته تب دارد و سپس دورهای بدون تب را تجربه میکند.
یکی از مهمترین علل تبهای طولانی، بیماریهای عفونی مزمن هستند. عفونتهایی مانند سل (توبرکلوز)، تب مالت (بروسلوز)، عفونتهای قلبی مانند اندوکاردیت عفونی و برخی عفونتهای ویروسی میتوانند تبهای طولانی ایجاد کنند. این بیماریها معمولاً همراه با علائم دیگری مثل تعریق شبانه، کاهش وزن، ضعف عمومی و بیاشتهایی هستند.
در دسته تبهای دورهای، برخی بیماریهای خاص انگلی و ژنتیکی نیز مطرح میشوند. برای مثال مالاریا یکی از شناختهشدهترین بیماریهایی است که تبهای دورهای ایجاد میکند و بسته به نوع انگل، تب ممکن است هر ۴۸ یا ۷۲ ساعت تکرار شود. همچنین برخی سندرمهای تب دورهای ارثی مانند تب مدیترانهای فامیلی (FMF) باعث حملات تکرارشونده تب همراه با درد شکم یا مفاصل میشوند.
بیماریهای خودایمنی و التهابی نیز میتوانند عامل تبهای طولانی یا متناوب باشند. بیماریهایی مانند لوپوس، آرتریت روماتوئید یا واسکولیتها ممکن است باعث فعال شدن سیستم ایمنی بدن و ایجاد تب بدون عفونت مشخص شوند. در این شرایط، تب معمولاً همراه با درد مفاصل، بثورات پوستی یا علائم عمومی التهاب دیده میشود.
در برخی موارد، تب طولانی میتواند نشانه بیماریهای بدخیم مانند لنفوم یا لوسمی باشد. در این بیماریها سلولهای سرطانی باعث تحریک سیستم ایمنی و تولید مواد التهابی میشوند که نتیجه آن افزایش دمای بدن است. معمولاً این نوع تبها با کاهش وزن غیرقابل توضیح، خستگی شدید و تعریق شبانه همراه هستند.
تشخیص علت تبهای طولانی و دورهای نیازمند بررسی دقیق پزشکی است. پزشک معمولاً از آزمایش خون، تصویربرداری، کشتهای میکروبی و بررسیهای تخصصی برای یافتن منبع تب استفاده میکند. گاهی اوقات یافتن علت اصلی زمانبر است و نیاز به بررسیهای مرحلهای دارد.
درمان این نوع تبها کاملاً وابسته به علت زمینهای آنهاست. اگر علت عفونت باشد، آنتیبیوتیک یا داروهای ضدانگل استفاده میشود. در بیماریهای خودایمنی داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی تجویز میشوند و در موارد بدخیمی، درمانهای تخصصی مانند شیمیدرمانی یا پرتودرمانی به کار میرود. مهمترین نکته این است که تب طولانی نباید نادیده گرفته شود و نیاز به بررسی پزشکی دقیق دارد.
